Με πρόσχημα την ενότητα: Σε τι μας καλεί η OCU;
![Με πρόσχημα την ενότητα: Σε τι μας καλεί η OCU;](/img/article/811/75_main-v1721053656.jpg)
Η «Ιερά Σύνοδος» της OCU κάλεσε τους Ορθόδοξους Ουκρανούς να ενωθούν γύρω από τον «θρόνο του Κιέβου». Τι κρύβεται πίσω από αυτές τις εκκλήσεις και πόσο ειλικρινείς μπορούν να θεωρηθούν;
Στις 14 Ιουλίου 2024, η «ιερά σύνοδος» της OCU εξέδωσε έκκληση στην οποία κάλεσε όλους τους Ορθόδοξους Χριστιανούς στην Ουκρανία να «ενωθούν γύρω από τον θρόνο του Κιέβου».
Παράλληλα, οι «συνοδικοί» έγραψαν ότι η OCU είναι «έτοιμη για διάλογο» με όσους παραμένουν «υπό την εξουσία του Πατριαρχείου Μόσχας» και ότι ο «εχθρός» φταίει για τα υπάρχοντα θρησκευτικά προβλήματα στη χώρα μας, ο οποίος κάνει τα πάντα για να διασφαλίσει ότι μεταξύ των πιστών της Ουκρανίας υπάρχει «διχασμός». Είναι όμως έτσι; Και τι πραγματικά μας προσφέρει η OCU;
Ποιος φταίει για τη διχοτόμηση της Ουκρανίας;
Η πρώτη πρόταση της ομιλίας της συνόδου αναφέρει ότι, «συνειδητοποιώντας την επιρροή και τη σημασία της Ορθόδοξης Εκκλησίας για τον λαό μας, ο εχθρός έκανε και συνεχίζει να κάνει τα πάντα για να διατηρήσει τις εκκλησιαστικές διαιρέσεις, να κρατήσει τουλάχιστον ένα μέρος των αδελφών μας υπό την θρησκευτική κυριαρχία, στον ζυγό της κακής διδασκαλίας του «ρωσικού κόσμου».
Στην πραγματικότητα, οι «συνοδικοί» της OCU είναι ανειλικρινείς όπως πάντα. Επειδή ο λαός της Ουκρανίας χωρίζεται για θρησκευτικούς λόγους όχι από τον εχθρό (με τη μορφή της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας, απ' όσο καταλαβαίνουμε από το επόμενο κείμενο), αλλά απευθείας από τους εκπροσώπους του Ντουμένκο. Πως; Καταλήψεις εκκλησιών, ξυλοδαρμοί πιστών, συνεχείς ύβρεις και εξευτελισμοί της UOC. Οι οπαδοί της OCU δεν αποκαλούν την Εκκλησία μας τίποτα άλλο παρά «Μόσχα». Αυτό δεν είναι χωρισμός;
Ακόμη και σε αυτήν την «Ομιλία της Ιεράς Συνόδου», μια άλλη μερίδα λάσπης χύνεται στους πιστούς της UOC - αποκαλούνται υποστηρικτές του «θρησκευτικού παγανισμού» και οπαδοί της «κακής διδασκαλίας του ρωσικού κόσμου». Ταυτόχρονα, οι δηλώσεις των Ντουμενκοβιτών όχι μόνο είναι αβάσιμες, αλλά θα πρέπει να χαρακτηριστούν και ως υποκίνηση θρησκευτικού μίσους.
Η OCU γράφει ότι «έχοντας συλλογικά καταδικάσει αυτή τη διδασκαλία ως αντίθετη προς το Ευαγγέλιο και την Ορθοδοξία, που έχει αιρετικές ρίζες και γεννά κακούς, θανατηφόρους καρπούς, η Τοπική Εκκλησία μας καλεί ξανά και ξανά όλους τους Ορθόδοξους Χριστιανούς της Ουκρανίας σε ενότητα γύρω από τον θρόνο του Κιέβου».
Πρώτον, έχουμε ήδη γράψει ότι στην πραγματικότητα δεν υπήρξε «συνοδική καταδίκη» του δόγματος του «ρωσικού κόσμου».
Δεύτερον, ένα κάλεσμα για ενότητα γύρω από τον θρόνο του Κιέβου μπορεί να γίνει όχι μόνο από εκείνους που έχουν όλα τα κανονικά δικαιώματα για αυτό, αλλά και από εκείνους που με το δικό τους παράδειγμα δείχνουν την επιθυμία να ενώσουν κάποιον. Όπως είπαμε παραπάνω, η OCU δεν είναι ικανή για κάτι τέτοιο. Άλλωστε, είναι προφανές ότι η βία και η επιθετικότητα δεν συμβάλλουν σε καμία περίπτωση στην έστω και υποθετική ενότητα. Αντίθετα, δημιουργούν μια ατμόσφαιρα εχθρότητας και μίσους, που όχι μόνο έρχεται σε αντίθεση με βασικές χριστιανικές αξίες, αλλά δείχνει και τον πραγματικό ένοχο του διχασμού.
Άδειες εκκλησίες της OCU ή τι σχέση έχει η Μόσχα;
«Είμαστε ανοιχτοί σε διάλογο και επικοινωνία με όσους εξακολουθούν να παραμένουν υπό την κυριαρχία του Πατριαρχείου Μόσχας και θέλουμε να τους βοηθήσουμε να ξεπεράσουν τον ψευδή φόβο της δύναμης της αιματηρής Μόσχας», υποστηρίζουν οι «συνοδικοί» της δομής του Ντουμένκο.
Γνωρίζουμε από πρώτο χέρι για τον «διάλογο και την επικοινωνία» από την πλευρά των υποστηρικτών της OCU. Για αυτούς, τόσο το πρώτο όσο και το δεύτερο είναι δυνατά μόνο αν έχουν λοστό και μύλο στα χέρια τους.
Από την άλλη πλευρά, πιστεύουν πραγματικά οι Ντουμενκοβίτες ότι επίσκοποι, ιερείς και πιστοί της UOC παραμένουν στην Εκκλησία του Χριστού μόνο λόγω του «φόβου της Μόσχας»; Μπορεί. Αλλά πώς εξηγείται το γεγονός ότι οι απλοί άνθρωποι που αυτοαποκαλούνται Ορθόδοξοι και ψηφίζουν υπέρ της «μετάβασης» της θρησκευτικής κοινότητας από την UOC στην OCU, τότε δεν πηγαίνουν σε εκκλησίες που έχουν αφαιρεθεί από την κανονική Εκκλησία; Έχουν επίσης έναν «φόβο για τη Μόσχα» ή μήπως η απροθυμία τους να ασχοληθούν με τη δομή του Ντουμένκο έχει άλλους λόγους; Για παράδειγμα, πνευματικό κενό, υπερβολική πολιτικοποίηση, «συμφωνία» με τις αρχές... Αυτό σημαίνει ότι για τους ίδιους λόγους, πιστοί της UOC δεν θέλουν να φύγουν προς την OCU. Η Μόσχα σίγουρα δεν έχει καμία σχέση με αυτό.
Επιπλέον, κάποιοι εξακολουθούν να φεύγουν. Γιατί; Για αναζήτηση μιας «πραγματικής» και «ανοιχτής» Εκκλησίας για διάλογο. Για παράδειγμα, ο συγγραφέας αυτού του άρθρου γνωρίζει προσωπικά αρκετούς ιερείς που μετακόμισαν στην OCU για να απαλλαγούν από την τυραννία του κυβερνώντος επισκόπου τους στην UOC. Ήταν βέβαιοι ότι ο Ντουμένκο θα τους εγγυόταν «διάλογο» και «ανοιχτότητα» από την πλευρά της «επισκοπής» και ότι δεν θα υπήρχε «ανομία» απέναντί τους. Ωστόσο, η πραγματικότητα που αντιμετωπίζουν στην OCU απέχει πολύ από το να είναι τόσο ρόδινη όσο φαινόταν πριν μετακομίσουν εκεί. Γιατί πίσω από τα όμορφα λόγια για ενότητα και ελευθερία κρύβονται πολλά προβλήματα που απέχουν πολύ από τα ιδανικά του διαλόγου και της αμοιβαίας κατανόησης που διακηρύσσει η OCU.
Σχετικά με τον «διάλογο» στην OCU χρησιμοποιώντας το παράδειγμα μιας επισκοπής
Όπως δείχνει η πρακτική, στη δομή του Dumenko επικρατεί χάος από την πλευρά των επισκόπων και οι ιερείς στερούνται πραγματικά δικαιώματα και η θέση τους είναι συχνά χειρότερη από ό,τι ήταν στην UOC. Ένα παράδειγμα αυτού είναι η περίπτωση στην επισκοπή Τσερκασί, όπου ο «επίσκοπος» της OCU απέβαλε τον ιερέα Maxim Likholat από την ενορία χωρίς να διευκρινίσει κανέναν λόγο. Αυτή η κατάσταση προκάλεσε κύμα αγανάκτησης μεταξύ πιστών και «κληρικών», όπως επιβεβαιώθηκε από πολυάριθμα σχόλια και αντιδράσεις στο Facebook .
Αποσπάσματα που δείχνουν την αντίδραση των υποστηρικτών της OCU στην αντικανονική ανομία στην επισκοπή Τσερκάσι απεικονίζουν ξεκάθαρα την ατμόσφαιρα που κυριαρχεί μέσα σε αυτήν τη δομή (θα παραθέσουμε μόνο μερικές από τις δηλώσεις των χρηστών):
- «Δεν είναι καθόλου περίεργο που συνέβη αυτό, δεν είναι η πρώτη φορά, ίσως αυτό είναι ήδη το σύστημα».
- «Είναι πολύ λυπηρό που συμβαίνει αυτό στην Εκκλησία μας... Υπάρχουν λίγοι μορφωμένοι άνθρωποι, καθώς και αξιοπρεπείς άνθρωποι».
- «Ο Στρατάρχης Ζούκοφ είπε το εξής: «Οι γυναίκες γεννούν ακόμα». Τι έχουμε; Οι επίσκοποι εξακολουθούν να χειροτονούν ιερείς; Εδώ δεν καίγεται ο ιερέας και πετάγεται έξω από τον φράχτη της εκκλησίας;»
- «Δεν εκπλήσσομαι καθόλου. Ομοίως, εγώ, ως επικεφαλής ορχήστρας και επαγγελματίας μουσικός, «μου ζητήθηκε» να φύγω από τον καθεδρικό ναό χωρίς εξήγηση μετά από 6 χρόνια πιστής, έντιμης, ανιδιοτελούς υπηρεσίας. Αυτό με οδήγησε σε κατάθλιψη, αλλά επέζησα... Μετά με περίμεναν πολλές ακόμα ανακαλύψεις και σοκ. Μπορώ όμως να δηλώσω. Αν κάποιος τέθηκε σε αναστολή/αποβολή κ.λπ. από τον επίσκοπο της επισκοπής Cherkassy - είναι στο σωστό δρόμο!
- «Τώρα το να είσαι εκτός πολιτείας ή απαγορευμένος (στην OCU) είναι σημάδι ποιότητας».
- «Δεν υπάρχει τίποτα να περιμένεις. Η OCU είναι ήδη ROC 2.0. Μόνο οι τυφλοί ή οι χτυπημένοι δεν βλέπουν στο σύνολό τους».
- «Κάποτε, αν δεν κάνω λάθος, ο Πατριάρχης Φιλάρετος κρατούσε με κάποιο τρόπο τους «ακολούθους» του στη γροθιά του. Τώρα ο καθένας μπορεί να κάνει τα πάντα... Σε ποιον να απευθυνθούμε, ποιος μπορεί να περιορίσει έναν συγκεκριμένο επίσκοπο; Στον Επιφάνιο; Το έχει ανάγκη; Είναι το ίδιο. Αν οι άνθρωποι σήκωναν κεφάλι, τότε θα υπήρχε πιθανίτητα. Αλλά…».
- «Τι κρίμα που συμβαίνει αυτό σε μια εκκλησία που μόλις αρχίζει να αναβιώνει. Υπήρχαν μεγάλες ελπίδες ότι θα ήταν καλύτερα από ό,τι στη Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία».
- «Οι πιστοί πρέπει να μιλήσουν για αυτό, δεν πρέπει να σιωπούν. Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έχουν επίσης δύναμη. Συχνά καταλήγω στα μηνύματα του Evstratiy Zori, κάνουν ερωτήσεις, ακόμη και όχι πολύ ευχάριστες», «Είμαι μπλοκαρισμένος από αυτόν (Evstratiy Zori – Εκδ.). Πρόκειται για τον «διάλογο» και το «ανοιχτότητα».
Αυτές και άλλες δηλώσεις καθιστούν σαφές ότι υπάρχουν σοβαρά εσωτερικά προβλήματα στην OCU που απαιτούν σοβαρή προσοχή. Επομένως, πριν καλέσουν κάποιον για «ενότητα», οι εκπρόσωποι του Ντουμένκο πρέπει να μάθουν τουλάχιστον να «μην τρώνε» ο ένας τον άλλον. Επιπλέον, περιπτώσεις όπως η Cherkassy δεν είναι μεμονωμένες και αντικατοπτρίζουν την εσωτερική ζωή της OCU.
Ηθική στην κατανόηση της «επισκοπής» του Ντουμένκο
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον όμως προσέλκυσε ένα σχόλιο, ο συγγραφέας του οποίου έγραψε ότι «για χάρη της μέγιστης δικαιοσύνης, σε άλλες επισκοπές, ακόμη και εκεί που ο μητροπολίτης θεωρείται διανοούμενος, με τη βοήθεια των δυνάμεων ασφαλείας, παίρνουν τηλέφωνο και κάνουν την προσωπική αλληλογραφία αντικείμενο συζήτησης στη συνάντηση της Επισκοπής».
Από ηθική, νομική ή οποιαδήποτε σκοπιά, τα γεγονότα που περιγράφονται στο απόσπασμα εγείρουν σοβαρά ερωτήματα. Τελικά, αν ο «επίσκοπος» χρησιμοποιεί τις δυνάμεις ασφαλείας για να ελέγξει τους «ιερείς» του, τότε τι είδους «εκκλησία» είναι αυτή; Έχουμε μείνει ήδη άναυδοι μπροστά στο γεγονός ότι η εμπλοκή των υπηρεσιών επιβολής του νόμου για να αποκτήσουν πρόσβαση σε προσωπικά τηλέφωνα και αλληλογραφία αποτελεί κατάφωρη παραβίαση του δικαιώματος στην ιδιωτική ζωή και η χρήση τέτοιων μεθόδων αντίκειται στα βασικά πρότυπα δεοντολογίας. Συμφωνήστε ότι πρόκειται για μια τόσο κατάφωρη παραβίαση όλων όσων διδάσκει το Ευαγγέλιο που μετά από αυτό είναι δύσκολο να θεωρήσουμε τη δομή του Ντουμένκο Εκκλησία. Υπάρχουν όμως και άλλα παραδείγματα – από δωροδοκία αξιωματούχων και σχέδια με οικόπεδα μέχρι εμπόριο «ανθρωπιστικής βοήθειας» και ανήθικη συμπεριφορά.
Ως αποτέλεσμα, βλέπουμε ότι η OCU προσπαθεί να επιδείξει την ενότητα της δομής της, την οποία ζητά και η UOC, στην πραγματικότητα, πίσω από αυτή τη διαδήλωση κρύβεται πραγματική αυθαιρεσία, όταν ο καθένας είναι για τον εαυτό του. Η συμπεριφορά πολλών «ιεραρχών» αυτής της δομής μοιάζει με τη συμπεριφορά των αραχνών σε ένα βάζο, των οποίων το κύριο καθήκον είναι να επιβιώσουν. Για τι είδους «ενότητα» μπορούμε να μιλάμε;
Επιπλέον, η OCU θέλει και πάλι να ορίσει το πρόβλημα της Ουκρανίας με τη μορφή ενός «ρωσικού κόσμου». Λένε ότι θα νικήσουμε τον «ρωσικό κόσμο» και θα ζήσουμε καλύτερα από όλους. Ταυτόχρονα, τα πραγματικά προβλήματα - διαφθορά, ανομία υπαλλήλων, κατάρρευση της οικονομίας και της κοινωνίας- μένουν στη σιωπή.
Επιπλέον, ενώ κατηγορεί τον «εχθρό» για τη διαίρεση της Ουκρανίας, η ίδια η OCU παίζει σημαντικό ρόλο σε πολλές διαδικασίες που διχάζουν τους Ουκρανούς.
Μπορεί επίσης να ειπωθεί χωρίς υπερβολή ότι πολύ συχνά, κοιτάζοντας τη συμπεριφορά των υποστηρικτών του Dumenko, καταλαβαίνεις ότι δεν έχεις να κάνεις με χριστιανούς. Επομένως, την επόμενη φορά που η «σύνοδος» της OCU θέλει να κατηγορήσει κάποιον για θρησκευτικό παγανισμό και διαίρεση της ουκρανικής κοινωνίας, θα πρέπει να ξεκινήσει από τον εαυτό της.
Και στους ιερείς μας που κοιτούν την «ανοιχτή πόρτα» της OCU, θέλουμε να πούμε ότι πίσω από αυτήν κρύβεται μόνο βία, τυραννία και υποκρισία. Δεν υπάρχει σαφώς καμία προσδοκία διαλόγου εκεί.
![Ορθοδοξία στην Ουκρανία: Το σχέδιο του Φιλάρετου και η ιδέα των αξιωματούχων](/img/article/818/75_tn-v1725022146.jpg)
![Η απαγόρευση της UOC: το σημείο χωρίς επιστροφή έχει περάσει](/img/article/817/17_tn-v1724233040.jpeg)